Kijk op de Wijk: Amsterdam West

De Regenboog Groep is in alle wijken in Amsterdam actief. Met inloophuizen, werkbedrijven, informele zorg en buurtrestaurants. Naast onze medewerkers zijn er in ieder stadsdeel tientallen Regenboog vrijwilligers die zich inzetten voor buurtbewoners met allerlei problemen. In Kijk op de Wijk zoomen we in op onze rol in de verschillende stadsdelen. Dit keer: een rondje West.

 

Inloophuis Oud West

Bianca Koster, locatiehoofd Oud-West.

 

De Regenboog Groep bekommert zich al meer dan veertig jaar om de dak- en thuislozen van Amsterdam. Ze vinden rust in een van de acht inloophuizen. Ons inloophuis Oud-West op de Bilderdijkstraat – 365 dagen per jaar open – wordt het drukst bezocht. “In de winter komen hier op een dag wel 130 man over de vloer,” zegt locatiehoofd Bianca Koster.

Oud-West is ooit begonnen als buurthuis voor eenzame ouderen en was een initiatief van de gezamenlijke kerken uit Amsterdam West. In de loop der jaren vonden dak- en thuislozen er een plek omdat de koffie er zo goedkoop was. Jonnie Peereboom kent alle bezoekers bij naam.

De coördinator werkt ruim 20 jaar bij inloophuis Oud-West en heeft veel zien veranderen. Ten eerste is het aantal bezoekers in de afgelopen tijd significant gestegen. Een verklaring heeft hij ook: “Mensen kunnen de snelheid van de samenleving niet meer bijbenen en schieten uit de rails na een scheiding of faillissement. Vaak zijn ze eigenwijs, soms raken ze verslaafd. Veel hebben te kampen met ernstige psychische problemen. Hebben ze geen eigen netwerk, familie of vrienden, dan belanden ze na verloop van tijd op straat en komen uiteindelijk bij ons terecht.”

 

Maatschappelijk werk

Maatschappelijk werk, Amsterdam West, Amsterdam, Dak -en thuislozen, De Regenbog Groep, hulpEva Westerneng (foto Merlijn Michon, mei 2017) 

Wie de trap opgaat bij het inloophuis, staat voor de deur van het kantoor van maatschappelijk werker Eva Westerneng. Ze ziet allerlei mensen op haar inloopspreekuur. Van mensen die een woning hebben maar vastlopen in het toeslagenwoud, tot daklozen die jaren onder de radar blijven totdat ze ziek worden en bij De Regenboog Groep aankloppen. “Ik help mensen met het zetten van stappen in hun leven. De ene keer zijn het kleine stapjes, de andere keer hele grote.” (Lees hier een uitgebreider interview met Eva, over maatschappelijk werk in inloophuis Oud-West. als je wil).

 

ZonderZorg

Sinds mei 2019  is ook ZonderZorg neergestreken in Oud-West. Het ZonderZorg-team, waarin GGZ inGeest, Arkin en De Regenboog Groep samenwerken, brengt daklozen – vaak zorgmijders – in contact met hulpverleners.

Wat vindt de buurt eigenlijk van het inloophuis in West? Koster: “We houden mensen van de straat en bieden dagbesteding. Als je dat vertelt, is daar altijd begrip voor. We krijgen ook van alles toegestopt door de buurt; brood van verschillende bakkers en regelmatig komen buurtbewoners zakken met kleding brengen. Twee keer per week gaat onze veegploeg op pad. Dat levert weer veel goodwill op.”

 “Gelukkig zijn er geen mensen die klagen. Dat willen we graag zo houden. Daarom doe ik aan burenbinding. Geen klantenbinding, maar burenbinding. Dat is een essentieel onderdeel van ons werk: vertellen wat je doet."

Vrijwilligers heeft inloophuis Oud West eigenlijk bijna niet nodig: naast de werknemers wordt het inloophuis Oud-West voor een heel groot deel door meewerkende bezoekers gedraaid!

 

"Een belangrijke plek"

“Het Inloophuis aan de Bilderdijkstraat hoort helemaal bij Oud-West en is een belangrijke plek in de Da Costabuurt. Oud-West is heel divers. Het is fijn dat er voor iedereen, ook voor daklozen, een plek is waar ze heen kunnen gaan voor warmte en gezelligheid.” –  Sarah van Mourik Broekman, Gebiedscoördinator Oud-West, Stadsdeel West

 

Cadeauwinkel COLORS

v.l.n.r. Frieda, Ron, Jan.

 

Stap je bij Oud-West naar buiten, dan stap je bijna direct binnen bij Cadeauwinkel en kaarsenmakerij COLORS. Bij COLORS kunnen mensen aan de slag voor wie een normale baan nog een stap te ver is, maar die wel gráág werken. Er worden kaarsen gemaakt. Een begrip in West. “We zitten hier al zo’n 20 jaar,” weet Ron, naar eigen zeggen de grootste Ajacied van Amsterdam. Zijn specialiteit: kaarsen met –  good guess –  een Ajax-logo!

Ze kosten 7 euro, maar dan heb je ook wat. Jan maakt kleurige kaarsen en verbaast zich hardop over de prijs van de kaarsen bij Albert-Heijn. “Dat zijn hele gewone kaarsen, maar ze vragen er drie euro voor!” Frieda is hier zes jaar geleden binnengewandeld. Althans bij de buren, bij inloophuis Oud-West. Ze komt uit de buurt en bestelde er een kop koffie. “Pas later had ik door dat het een inloophuis voor daklozen was.”

Zelf was ze werkloos. Vrijwilligerswerk leek haar wel wat en nu staat ze hier: in de kaarsenmakerij van cadeauwinkel Colors. Ook werkt ze als kapster bij Oud-West. “Doe je ook scheren?” vraagt Jan. Frieda knikt. Jan ziet mogelijkheden. “Het mooie van hier”, breekt Ron in, “is dat ze niet in je nek hijgen zoals bij een baas.”

Jan: “Maar je verdient hier ook minder dan bij een baas.” Even later poseren Frieda, Ron en Jan elk met hun favoriete kaars voor een foto. Jan doet ondertussen iets ingewikkelds met zijn hand. Hij steekt drie vingers op. “De ‘W’ van West”, zegt hij trots.

 

En dan maken we een sprongetje naar het nieuwe westen en belanden bij:

Buurtwerkplaats Noorderhof 

Julianne, bedenker van LuckyLeaves bij Buurtwerkplaats Noorderhof

 

Lucky Leaves

Op Buurtwerkplaats Noorderhof, een werkplaats aan de Sloterplas, worden elke week gerecyclede wijnflessen bewerkt tot plantenpot. Ron – boomlang en blond –  is vandaag voor het eerst op de werkplaats te vinden. Van oorsprong is hij loodgieter en metaalbewerker. Werk zat, maar zijn leven liep anders. Hij kwam op straat te staan na een gebroken relatie. Via De Regenboog Groep heeft hij deze dagbesteding gevonden. “Gewoon om weer een beetje in een werkritme te komen.”

Julianne is de bedenker van LuckyLeaves. Na haar studie Sociologie wilde ze iets doen voor kwetsbare groepen in de samenleving. Met behulp van de traineeship SocialStart heeft ze LuckyLeaves ontwikkeld. “Mijn liefde voor planten en mensen waren de aanleiding, de wijnflessen boden mij een goed middel.”

En nu zijn we allemaal alcholist”, lacht Ben, die Julianne elke donderdag helpt. Hoe anders komen we aan al die lege flessen.”

Grapje hoor”, lacht Ben. “Die flessen krijgen we gewoon aangeboden.”

Ron heeft ondertussen al drie flessen gesneden. Julianne is meer dan tevreden. Aan het einde van de dag gaan de potten naar cadeauwinkel COLORS. Klaar voor de verkoop.

 

Homeservice 

Ook heeft onze Homeservice hun uitvalsbasis op Noorderhof. Lees hier meer over de jol die ze van planken vorm aan geven zijn tot een echte boot.  

 

Samen Sporten

v.l.n.r. Evert, Janet en Cynthia.

Het is maandagmiddag vijf voor drie. In de hal van het Marnix, randje West, wachten Janet (71) en Cynthia (59) op de rest. Ze sporten al jaren via de Regenboog. “Bewegen is goed voor een mens”, zegt Janet. “Niks moet, alles mag”, is de motivatie van Cynthia. In koor: “En we hebben een hele lieve juf.”

Die lieve juf – Anita – stelt voor om vanmiddag te gaan voetballen. “Dat is het mooie”, zegt Janet, “we doen elke week iets anders, dat maakt het spannend.”

Voetballen dus, 5 tegen 5, waarbij niemand buiten spel staat. Zo gaat het eigenlijk elk maandag: oud, jong, sportief of niet, alles draait om samenspel. Evert wordt bijna 82. “Bewegen houdt me jong,” zegt hij, terwijl hij het veld op dribbelt. Hij gaat op keep.

Regenboog-vrijwilliger Lex doet ook mee en houdt behalve de score de administratie bij: drie eurootjes per persoon. Kom daar maar eens om in een sportschool. Na afloop krijg je er ook nog een drankje voor.

De saamhorigheid is groot. Maar tijdens het voetballen gaat het er fanatiek aan toe. Cynthia: “Je hoeft geen topatleet te zijn om mee te doen, maar als we eenmaal beginnen, willen we allemaal winnen.” 

Na het fluitsignaal wacht de napraat. Janet bestelt een Latte, Evert een Leffe. “Zie ik je volgende week weer?” vraagt Lex als Cynthia er als eerste vandoor gaat. “Zeker weten, wat denk jij nou?” Samen sporten op maandagmiddag. Dat is net als Studio Sport op zondag. Heilig.

 

 

De ‘CD-Straat'

Lea van Geesink, projectleider SCIP.

 

SCIP (Stichting Cliëntgesuurde Initiatieven en Projecten) stimuleert de maatschappelijke participatie van GGZ-cliënten. Sinds 2016 maakt het onderdeel uit van De Regenboog Groep. Alle werkbedrijven van SCIP worden door mensen die zelf een GGZ achtergrond hebben gedraaid. In West zit SCIP in de Cornelis Dirkszstraat, beter bekend als de CD-straat. Er is veel te doen voor mensen die in computers geïnteresseerd zijn. Voor € 12,50 per half jaar mag je onbeperkt gebruik maken van de computer en internet. Veel buurtbewoners weten de plek te vinden. Vooral op woensdagavond wanneer je kunt aanschuiven voor een betaalbare maaltijd in De Eetkamer. Iedereen is welkom. Dat geldt ook voor de werkplekken, bemand door vrijwilligers. Pojectleider Lea van Geesink: “De motivatie van de mensen die hier werken is heel verschillend. De een zit hier prima en wil nooit meer weg. Voor de ander is het een springplank. Hij of zij wil hier werkritme opdoen, de kennis oppoetsen om daarna weer door te gaan.”

 

Informele Zorg: Veel eenzaamheid

Marleen Botman

 

Marleen Botman is een van de coördinatoren informele zorg die in stadsdeel West actief is. Ze matcht bewoners uit West met een hulpvraag, aan vrijwilligers. De vrijwilliger en de bewoner ontmoeten elkaar wekelijks en gaan samen aan de slag.

 

 

In de stadsdelen De Baarsjes, Oud-West, Bos-en-Lommer en Westerpark gaan wekelijks zo’n 40 tot 50 vrijwilligers van de afdeling Informele Zorg op pad. Hard nodig, want Botman signaleert veel mensen met psychiatrie achtergrond die met eenzaamheid kampen in West. Het gaat om mensen met een psychiatrische achtergrond, mensen met een verslaving of schulden, ex-gebruikers, ook vluchtelingen, veel ouderen. Mensen die van alle kanten hulp krijgen aangeboden, vaak zelfs een speciale stoel in huis hebben staan, bedoeld voor het wekelijkse bezoek van de hulpverlener, maar zelf nauwelijks hun huis uit komen en alleen maar op de bank zitten. De kuil in de bank is vaak zichtbaar.”

Schrijnend, vindt Botman. Het wordt er ook niet beter op, vreest ze. “Momenteel is West aan het veryuppen. Er komen nieuwe huizen, dure koopwoningen, andere winkels. Dit vergroot de kloof nog veel meer. Mensen kennen hun buren nú al niet. Er is nauwelijks contact.”  

 

En dat terwijl juist in Amsterdam West er heel veel gedaan wordt aan het openstellen van buurthuizen voor mensen die bijvoorbeeld psychiatrische klachten hebben. Er worden heel veel activiteiten georganiseerd in de wijk, maar dat is niet voor iedereen weggelegd. Sommige mensen leven al jaren in sociaal isolement, missen sociale en communicatieve vaardigheden en zijn stil en teruggetrokken.

 

Botman: “Onze vrijwilligers beginnen achter de voordeur; ze gaan bij mensen thuis op bezoek en maken contact, kijken samen tv of gaan een wandeling maken. We stimuleren mensen ook om naar activiteiten in de buurt te gaan of misschien aan de slag in een werkbedrijf. Direct de stap naar een buurthuis is vaak te groot.”

 

 

Buurtrestaurant De Horizon

‘Gele Henk’, de kok van buurtrestaurant De Horizon in zijn element.

Aanvankelijk zit Rob (66) helemaal alleen aan de gedekte tafel, maar al snel komt Rosalina naast hem zitten, en stopt hij zijn telefoon weg. “Hoe gaat het?” Ze kennen elkaar van eerdere etentjes. Rosalina woont een paar straten verderop en komt geregeld eten bij De Horizon, een buurtrestaurant waar je voor vijf euro een driegangen-menu kunt krijgen op vrijdagavond. Rob is ook vaste klant.

Om de avond kookt Henk, bijnaam ‘Gele Henk’, omdat hij alle dagen in het geel gekleed gaat. Uitleg: “Geel is de kleur van de zon.”

 

Vandaag staat er citroen linzensoep op het menu, gevolgd door een Libanese wrap met feta en groenten couscous. Als toetje wacht de gasten dadeltaart.

Ondertussen zijn ook vaste klanten Perry (met laptop) en Inge (met hond) aangeschoven. Mahmoud, een uit Syrië gevluchte jongeman, die trouwens perfect Nederlands spreekt, wordt gevraagd tussen het gezelschap plaats te nemen. De gesprekken aan tafel gaan aanvankelijk over Aleppo, maar al snel zoomt het gezelschap in op Amsterdam, specifiek op de Spaarndammerbuurt, oorspronkelijk een arbeidersbuurt, maar nu niet meer te betalen! “Er zit hier een schoenenwinkel”, zegt Rosalina verbolgen, “daar zie je echt nooit iemand.” Haar favoriete Marokkaanse kruidenier heeft plaatsgemaakt voor een hippe bakker waar ze 3 euro vragen voor een croissant. “Drie euro! Terwijl je ze bij de Albert-Heijn voor 1 euro kunt kopen.” Gelukkig vragen ze bij de Horizon maar vijf euro voor een hele maaltijd. Rob houdt standaard zijn briefjes van vijf apart voor zijn etentjes bij de Regenboog. Hij komt hier voor het lekkere eten, maar vooral voor de gezelligheid. “In mijn eentje koken vind ik maar niets.”

 

Bij De Regenboog Groep kun je verspreid door de stad in diverse buurtrestaurants aanschuiven bij mensen uit je eigen wijk. In West kun je terecht in De Horizon, De Boeg in de Eetkamer.

 

10 Jaar Buurtboerderij

 

Buurtboerderij Ons Genoegen is een unieke plek aan de Spaarndammerdijk, gerund door vrijwilligers en klanten van De Regenboog Groep. Regiomanager Brigit Nieuwburg stond aan de wieg van de exploitatie. Ze is het type niet lullen maar poetsen. Dus toen De Regenboog Groep tien jaar geleden van het stadsdeel West de sleutel kreeg om de plek te exploiteren, bond Brigit een schort om. “We zijn een vrijwilligersorganisatie. Van horeca wisten we niets. Maar íemand moest het doen!” Daar stond ze, achter de bar van een eeuwenoude boerderij met een roemrucht verleden.

Door de aanleg van de spoorlijn naar Haarlem (1972) kwam de boerderij wat geïsoleerd te liggen van de stad. Om het gebouw onaantrekkelijk te maken voor krakers werden de vloeren eruit gesloopt en gaten in het dak geslagen. Uiteindelijk bleef er van de boerderij niet meer dan een ruïne over. Een club activisten was zich bewust van de historische waarde van het pand en bezetten de boerderij. ‘Behoud de boerderij voor de buurt’ was de leuze. Het leverde veel sympathie op. Buurtbewoners brachten pannetjes soep langs of sloten zich aan bij de groep. De boerderij werd opgelapt, de Vereniging ‘Ons Genoegen’ opgericht.

En dan komen wij”, zegt Brigit. “Een totaal nieuwe club mensen die even komt vertellen hoe het moet. Hoezo, exploiteren?” Een diepe zucht: “Het heeft heel wat wat bloed, zweet en tranen gekost, dit stekkie. Voor de vereniging voelde het als een gedwongen overname. Stond ik daar met een schort achter de bar om alles in goede banen te leiden. We ondervonden veel tegenwind, ook vanuit de buurt. Eigenlijk liep alles pas beter toen we mensen inschakelden die verstand hadden van horeca. En kijk nu! De boerderij heeft zich na een paar jaar ontwikkeld tot een sociale firma met activiteiten waar iedereen welkom is. Een laagdrempelige plek voor de buurt. Koffie kost 1 euro. Er is een restaurant met een professionele keuken, een heerlijke tuin en mooie ruimtes die te huur zijn voor een zeer schappelijke prijs. Hoogste tijd voor een feest. Op 10 januari 2020 vieren we dat de Buurtboerderij 10 jaar door ons wordt geëxploiteerd. Een feest om de samenwerking te vieren. Vrijwilligers, medewerkers, oud-krakers en de buurt. Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: dit unieke stekkie in West behouden.” Kijk voor meer informatie op buurtboerderij.nl

 

 

Villa Buitenlust

villa buitenlust, vergaderruimte, hotel,  sociale onderneming,

Als je bij de Buurtboerderij het bruggetje oversteekt naar de buren sta je in de tuin van Villa Buitenlust. Ook deze sociale firma valt onder de paraplu van De Regenboog Groep. Net als bij de buren worden inkomsten uit commercieel aanbod aangewend om maatschappelijke doelen te bereiken en net als bij de buren kunnen vrijwilligers en deelnemers werkervaring opdoen en zo ontdekken waar hun passie ligt.

 

Villa Buitenlust verhuurt enkele prachtige ruimtes of de gehele villa aan bedrijven en organisaties voor teamdagen, retraites of trainingen. Vijf van de tien slaapkamers zijn bestemd voor ‘respijtzorg’. Eva de Rooij vertelt: “Deze vorm van opvang is bedoeld voor Amsterdammers die om allerlei redenen even op adem moeten komen, zoals chronisch zieken, mensen met een burn-out of mantelzorgers. Ze kunnen hier, op verwijzing van hun hulpverlener, maximaal veertig dagen per jaar logeren.” Meer info: villabuitenlust.com

 

Tekst en fotografie: Nicolline van der Spek

 

Andere edities lezen van Kijk op de Wijk? Kijk eens hier!

What can you do?

We need your help, become a volunteer! You can help by investing your time and energy, by working with citizens of Amsterdam with unusual stories. Or become a donor! Your money will be well spent on care for homeless people, aid for (former) addicts and people living in poverty or social isolation. You are always welcome to drop by and see how your money is spent. Or why not buy one of the products from our online Gift Shop? A present for someone you know, perhaps. It's all contributing towards a better society. And that's great, isn't it?

 

Voluntary work in Amsterdam

 

Become a donor