#MADTOO

Het echte leven: Sam was psychotisch

ADD, borderline of een depressie... We kennen de labels allemaal wel. Maar hoe ziet het leven met psychische klachten er nou in werkelijkheid uit?

Persoonlijk houd ik erg van het woord gek. Het is mijn protest tegen het jargon van de psychiatrie.

 

"Wat dat betreft ben ik het eens met Foucault: ‘Pas met het ontstaan van de psychiater ontstond de psychiatrische patiënt.’ Daar spreekt een zekere machtsverhouding uit. Daarbij houd ik ervan om er geen doekjes om te winden: Ik ben in bepaalde periodes knettergek geweest en nu ben ik dat niet meer.

Toen ik langs een raam liep met een oranje luifel en potjes ervoor in dezelfde kleur vond ik het de hoogste tijd voor een oranje daad: dus gooide ik er een steen doorheen. De bewoner stormde naar buiten en begon me te wurgen. Dat vond ik prima: in mijn ogen was dat dé manier om te ontsnappen uit de parallelle wereld waarin ik me dacht te begeven. Mijn allereerste psychose kreeg ik op Koninginnedag rond het millennium. Tussen 2000 en 2004 kreeg ik in totaal veertien psychoses. Vanaf het moment dat ik de juiste medicatie kreeg, was het klaar: ik ben nu vijftien jaar psychose vrij.

Een manische psychose is als dromen met je ogen open. Het is verliefdheid in zijn meest rauwe vorm, maar dan extreem uitvergroot. Meestal is er ook een centrale waan: de volmaakte openbaring waarin alles samenvalt en die verder ook niet aanvechtbaar is. Eigenlijk sticht je je eigen privé religie. Een centrale waan is een sterk emotioneel anker waar je de rest van je leven omheen kunt bouwen. Toch is het belangrijk dat je die loslaat, anders blijf je erin duikelen. Ik ken een jongen die al tien jaar door Utrecht loopt met bierviltjes met daarop de woorden:  ZIN-ZON-ZOEN-ZIJN-ZOON. Elk woord heeft hij verbonden aan een wereldreligie. Samen vormen ze de perfecte vijfhoek, want als je de Z kantelt, is het een N. Ik had een typisch geologische waan over de gang van een bepaalde planeet en hoe die planeet eruit zag. Ik heb daar nog stapels papieren en grafieken van diep weggestopt in een map in een la in de kelder.

Als je gek bent, kun je toegang krijgen tot het collectieve onbewuste. De openbaringen die je krijgt, zeggen iets over hoe de werkelijkheid in elkaar steekt. Toch heb je daar uiteindelijk niet zoveel aan. Het collectieve onbewuste is georganiseerd als een rommelzolder waarin je kunt graaien en grabbelen. Als je dat doet, krijg je wonderlijke invallen en kunnen er bijzondere dingen gebeuren die vooralsnog niet wetenschappelijk te verklaren zijn met dat wat wij de werkelijkheid noemen. Het is een mystieke ervaring, een openbaring. Maar het is óók een ziekte.

Vijftien jaar geleden was ik alles kwijt: huis, baan en vriendin. Ik heb me herpakt en heb alles van scratch opnieuw opgebouwd. Het merendeel van de mensen die hetzelfde hebben doorgemaakt, slikken besmuikt hun pillen en zwijgen, omdat ze zich kapot schamen. In mijn ogen zijn het helden. Het zou zo mooi als deze mensen bij hun terugkeer op de werkvloer open kunnen zijn over wie ze zijn en wat ze nodig hebben. Geef ze daarom dat beetje extra ruimte als ze erom vragen. Dan zijn ze in staat tot kleine wonderen. "

Benieuwd naar meer verhalen? Verbreed dan je horizon en word vrijwilliger van De Regenboog Groep! Meer weten over Sam? Bekijk zijn TEDxTalk, lees zijn boek over zijn ervaring in de isoleercel en overig werk.

Tekst: Evelyn de Roos | Fotografie: S. Gerrits

Wij maken Amsterdam socialer, help je mee?

Aanmelden als vrijwilliger

 

Doneren, machtigen of iets nalaten