Kijk op de Wijk: Amsterdam Zuid

De Regenboog Groep zet zich in voor álle Amsterdammers en heeft in ieder stadsdeel een compleet aanbod. Van buurtrestaurants tot inloophuizen en werkbedrijven. Honderden vrijwilligers helpen mensen om mee te komen in de stad. In Kijk op de Wijk zoomen we in op onze rol in de verschillende stadsdelen. We beginnen op stand, met een rondje Zuid.

Want Zuid, daar wonen toch alleen grootverdieners?

 

INFORMELE ZORG

Hanane Achir, projectcoördinator informele zorg bij De Regenboog Groep weet het antwoord op deze vraag: Er is veel rijkdom in Zuid, maar vergis je niet: er is ook veel armoede. We krijgen veel aanmeldingen vanuit de Pijp, het Olympiaplein en de Rivierenbuurt. Het gaat niet alleen om mensen die problemen hebben met het bijhouden van hun administratie, maar ook om mensen die zich heel alleen voelen, depressief zijn of een burn-out hebben.

 

Het is vaak een combinatie: mensen komen zowel psychisch als financieel niet meer mee in de samenleving. Dat wringt, zeker in een stadsdeel dat zogenaamd heel succesvol is. In 2018 hebben we 56 mensen in Zuid gekoppeld aan een vrijwilliger van De Regenboog Groep. Dat waren er meer dan gepland. De samenleving is gewoon heel complex geworden voor mensen; Heb je alle kleine lettertjes gelezen? Krijg je niet meer toeslagen dan waar je recht op hebt? Eén foutje en je komt al in de problemen. Waar het om gaat is het doorbreken van een neerwaartse spiraal. Alleen zo kun je langdurige armoede voorkomen. Daarin spelen onze vrijwilligers een grote rol van betekenis. Dat horen we ook terug van de professionele hulpverleners. Wat wij doen – 1 op 1 met iemand gaan zitten – daar hebben zij geen tijd voor.”

 

 

OPVANG DAK & THUISLOZEN

^ Een gebiedsmakelaar is de eerste contactpersoon bij de gemeente, voor bewoners en ondernemers. In elk gebied in Amsterdam is een gebiedsmakelaar actief.

In en rond de Pijp is Esther Blommestijn de gebiedsmakelaar: "Ik vind het een geruststellende gedachte dat daklozen bij Makom een plek hebben waar ze warmte kunnen vinden. Dan bedoel ik sociale warmte. Op straat worden daklozen vaak niet aangesproken. Dit menselijke contact vinden ze wel bij Makom. Dat heb ik met eigen ogen gezien toen ik er een avondje was en een hapje mee at. Klachten van buurtbewoners krijg ik niet. Ook dat vind ik positief."

 

"Wij zijn goed voor de buurt en de buurt is goed voor ons" 

^ Locatiehoofd van inloophuis Makom Kathleen Denkers (rechts op de foto): "Onze jongens houden de straten schoon. Dat levert veel goodwill op. Andersom is de buurt heel goed voor ons. We krijgen brood van iambe en lunches van Hekwerk, het bedrijf van Youp van ‘t Hek, onze buurman. We krijgen echt zoveel dingen van de buurt: groenten, kleding. Dat blijf ik bijzonder vinden. Het is een wisselwerking. Wij zijn goed voor de buurt en de buurt is goed voor ons." 

 

 

^ Bakkerij iambe zit op het Van der Helstplein. Het brood dat aan het einde van de dag over is, gaat naar Makom, het inloophuis van De Regenboog. Wat de producten extra bijzonder maakt, is dat ze worden bereid door mensen met een verstandelijke beperking.

Op de foto Bas Keijzer en teamleider Marike Brekelmans. Beiden kennen de Regenboog al jaren. Marike: "Wij bakken hier biologisch brood. We doen de daklozen er graag een plezier mee. Het zijn hoogwaardige producten. Dat vind ik een prettig idee, want bij de Voedselbank heb je toch vaker te maken met fabrieksbrood. Die jongens verdienen iets gezonds." 

 

WERK & ACTIVERING / DAGBESTEDING

 

De veegploeg

 

^ De mannen van de veegploeg nemen even een korte pauze op het Van der Helstplein in de Pijp. Regelmatig krijgen ze van buurtbewoners te horen dat ze goed bezig zijn. 

Alexander Z., 45, (links) komt al jaren bij De Regenboog Groep. Hij slaapt overal en nergens.

Hij zou als kind in een vuilnisbak zijn gevonden. Althans, dat zeiden ze voor de grap in het kindertehuis in Rusland waar hij opgroeide. Het leven in het kindertehuis was spartaans. Er was weinig aandacht voor je, herinnert Alexander zich. Rond zijn zestiende is hij weggelopen. "Ik ging de straat op en deed van alles om aan geld te komen, ook de verkeerde dingen: straatbendes en zo. Ik weet nog dat het een enorme adrenalinekick gaf om uit de handen van de politie te blijven. Ook heb ik van die periode veel geleerd. Vooral over de psychologie van de mens. Hoe reageren mensen in bepaalde situaties? Dat soort dingen." 

 

Zeven jaar geleden nam hij een radicaal besluit: stoppen met druggebruik. "Het is gewoon een kwestie van doen, geen smoesjes." Inmiddels begeleidt hij de veegploeg van Makom. "Vorige week had ik zorg", zegt hij in zijn prachtige Russische Nederlands. "Er waren er een paar dronken. Ik heb ze gewoon de straat opgestuurd en laten vegen. Dat levert meer respect op bij buurtbewoners dan wanneer ze op een bankje gaan zitten hangen." Alexander draait ondertussen een sjekkie, want hij is natuurlijk niet met álles gestopt.


De Derde Schinkel

^ Gilbert Osborne is vier dagen per week te vinden bij de Derde Schinkel, het werkbedrijf van De Regenboog Groep in de Schinkelbuurt.

De Derde Schinkel heeft zes leerwerkbedrijven onder haar dak, waar diverse werkzaamheden worden aangeboden: horeca, administratief, ambachtelijk, grafisch en dienstverlenend. Door een kleinschalige aanpak en persoonlijke aandacht biedt De Derde Schinkel een veilige omgeving van waaruit de stap naar een vervolgtraject gemaakt kan worden.

 

BUURTRESTAURANTS

Makom is een inloophuis voor dak- en thuislozen, maar er ook komen ook regelmatig eenzame buurtbewoners op de koffie. "Gemiddeld krijgen we 110 bezoekers per dag", zegt locatiehoofd Kathleen Denkers. "Daarvan is zo’n 15 % een eenzame buurtbewoner. We vragen als het enigszins kan of ze vrijwilliger willen worden. Dat werkt goed tegen eenzaamheid."

Samen eten werkt ook goed tegen eenzaamheid. Bij De Regenboog Groep kun je verspreid door de stad in diverse buurtrestaurants aanschuiven bij mensen uit je eigen wijk. In Zuid kun je op vrijdagavond terecht in Olympus op het Hygiëaplein in het Huis van de Wijk en op donderdagavond bij De Gravin in de Derde Schinkelstraat. Het restaurant is gevestigd in het leerwerkbedrijf De Derde Schninkel. De eters zijn mensen uit de buurt en mensen die via de Informele Zorg zijn getipt op de eetadresjes.

 

 

^ Katerina Charitopoulou, kokkin van buurtrestarurant De Gravin in de Schinkelbuurt, waar je voor 5 euro een 3-gangenmenu kunt eten: "Ik wil dat iedereen zich welkom voelt, al betaal je maar vijf euro. Daarom dekken we de tafel ook mooi." 

 

 

^ Hans Picard (68) is een trouwe bezoeker van De Gravin. Het is allemaal begonnen toen zijn relatie op de klippen liep. In zijn eentje eten zag hij niet zitten. Hans zocht bewust contact met buurtbewoners en vond een bont gezelschap bij De Regenboog.

"Ik zat niet zo goed in mijn vel, maar dat zitten hier wel meer mensen niet. Daardoor voelde ik me een stuk minder zielig. Inmiddels ben ik echt gesteld geraakt op sommige mensen. Dat iemand soms een ggz-achtergrond heeft, vind ik alleen maar een verrijking voor mezelf. Mijn tafelgenoten zijn vaak hele bijzondere mensen. Ik ben altijd blij verrast. Met de een maak ik altijd grapjes, bij de ander kijk ik voetbal. Ik heb zelf geen tv namelijk. Voor Katerina heb ik vandaag trouwens bloemen meegenomen. Die vrouw kookt de sterren van de hemel. Misschien moet ik maar met haar trouwen." 

 

--

Over De Pijp en de Rivierenbuurt

 

Het imago van De Pijp en de Rivierenbuurt als welvarende wijken verdient nuancering.

Hoewel het percentage huishoudens met sociale problematiek lager ligt dan in veel andere gebieden in Amsterdam, betreft het in zo’n dichtbevolkt gebied in absolute zin toch een grote groep.

 

We kunnen op twee niveaus spreken van een stapeling van problemen.

1) Op persoonlijk niveau: bij veel huishoudens die met armoede kampen, zien we ook problemen op het gebied van gezondheid en opvoeding.

 

En 2) Op buurtniveau: deze kwetsbare huishoudens concentreren zich veelal in specifieke buurten, waardoor hun problemen impact hebben op de hele omgeving. Het betreft hier vooral de Diamantbuurt, de Tellegenbuurt, de Rijnbuurt en de IJselbuurt.

 

Politie en zorg- en welzijnsinstellingen geven aan dat niet alleen het aantal mensen met problemen, maar ook de zwaarte van de problematiek toeneemt. Dit soort signalen wordt gestaafd door de gegevens over GGZ-problematiek en het toenemende aantal mensen dat zich eenzaam voelt.

 

Bovenstaande komt uit: Gebiedsplan 2019. In het gebiedsplan staat wat de gemeente samen met bewoners, ondernemers, instellingen en andere betrokkenen dit jaar per prioriteit gaat doen. Het is geen uitputtende lijst van alle projecten in Zuid - er gebeurt nog veel meer, ook op het gebied van participatie - maar de plannen bieden een overzicht van onderwerpen die komend jaar extra aandacht krijgen

 

Tekst & fotografie: Nicolline van der Spek

 

Wij maken Amsterdam socialer, help je mee?

Aanmelden als vrijwilliger

 

Doneren, machtigen of iets nalaten